| Notities persoon | koopman (bron: AHA inv. nr. 1191˜76).
Op 21-12-1700 kopen Jan Wolters Smit en echtgenote Hendrikje Berents landerijen, waaronder 2 akkers hooiland voor een bedrag van 700 goudguldens van Lubbert Hulshoff en echtgenote Geese Henrix (bron: Archief Schoutambt Vriezenveen inv. nr. 2673). Jan kocht het ouderlijk erf, incusief 2 1/2 akker land, op 16-02-1702 onder het beding dat moeder Mette Alberts in de woning mocht blijven wonen. (bron: archief Schoutambt Vriezenveen, inv. nr. 2673).
In 1707 aangesteld tot gezworene en schutter (bron: AHA inv. nr. 1191˜76); opmerkelijk gezien zijn prodigus-verklaring (handelingsonbekwaam) in datzelfde jaar.
Jan Wolters Smit is blijkens een erfscheidingsakte uit het archief Huize Almelo d.d. 29-1-1733 reeds enige jaren voor 1733 onder curatele gesteld vanwege zijn zware schulden. (hij was reeds op 28-1-1707 "prodigus verklaard"). Tot zijn voogden waren aangesteld Jan Brouwer en Arent Bartels (Dodde), beiden zwagers van Jan Wolters Smit. Ten einde de schulden te voldoen verzoekt de Graaf van Almelo in 1733 aan de schout van Vriezenveen voor de absente erfgenamen curatoren aan te stellen, zodat de verkoop van de desolate boedel kan plaats vinden. (diverse stukken correspondentie in Archief Huize Almelo inv. nr. 1191˜76).
De handelsactiviteiten van Jan Wolters Smit strekten zich uit tot binnen en buitenland (bron: AHA inv. nr. 1191˜76).
Jan behoorde aanvankelijk tot één van de rijkste Vriezenveners. In het register van de 1000e penning komt hij voor als een vermogend man met een vermogen van maar liefst 4.000 gulden en daarmee behoorde hij evenals eerder zijn vader en grootvader tot de allerrijksten van het dorp.
In 1715 voert Jan een gerechtelijke procedure tegen de huisvrouw van Jan Hendrixen Olde (bron: AHA inv. nr. 1191˜76).
Hij had een drankprobleem wat hem en zijn gezin aan de afgrond had gebracht. In het archief van Huize Almelo (inv. nr. 3238) staat te lezen dat hij door zijn "quade conduit van leven , soo met drinken slaen en andere ongeregeltheden sijn goederen, tot groot nadeel van desselfs hujsvrouw en kinderen, merkelijk vermindert heeft".
In 1725 gaat Jan Wolters Smit een zekere Harmen Berendsen alias Tesse in herberg "de Haan" te Vriezenveen met een tinnen "mengele" te lijf, met als gevolg ernstige hoofdwonden. Dit zonder enige aanleiding. Een stevige geldboete was de straf voor Jan Smit. (HAA inv. nr. 2969, foto 555)
Ook in 1726 is Jan Wolters Smit bij een vechtpartij betrokken, waarbij Hendrik Berents Schuurman, komend van de Rijssense markt, hem in Vriezenveen trof bij de kroeg van de weduwe Roelof Jansen en beiden gingen elkaar met stokken en een zweep te lijf, het resultaat een gat in het hoofd van Jan Wolters Smit, waarbij hem het bloed over het hoofd stroomde. Beklaagde in dit proces is deze keer niet Jan, maar zijn opponent Hendrik Schuurman. (HAA inv. nr. 2967 en 3128 HA).
11-2-1727 wordt de echtgenote Hendrikje Berends [Mink] samen met schoonzoon Coert Hendriks van Olde (gehuwd met dochter Jennigjen Smit) gedwongen zoveel goederen uit de huisraad te verkopen als nodig om de crediteuren en de schout van Vriezenveen te kunnen betalen om schulden af te lossen (bron: HAA 2967).
Volgens het breukregister beklaagt Jan Wolters Smit zich op 26 juni 1731 bij de schout dat Jan Kleijn hem met stokken te lijf is gegaan (bron: AHA inv.nr. 3241).
Op 5 oktober 1731 wordt er een breukgericht gehouden. Één van de behandelde zaken is de verkoop van een koe door Jan Wolters Smit aan zijn "zwagersche" (=schoonzus) Geertjen Berends [Faijer], die gehuwd was met Jan Kleijne. (bron: AHA inv.nr. 3241). Jan Wolters Smit probeert de koe (3 dagen na de verkoop) van het weiland van Geertje met geweld terug te halen en wurgt Geertje bijna als deze dat probeert te beletten. Deze informatie is qua familierelatie enigszins verwarrend, Jan Smit heeft een schoonzus die Geertje Berents heet, echter met de familienaam Mink, mogelijk dat de familienaam Mink dus niet klopt (?).
Op 7 april 1733 gaat Jan Wolters Smit met zijn schoonzoon Derk Timmer op de vuist in de kroeg van Lambert [Klijster]
Op 18-10-1733 gaat Jan Wolters Smit op de vuist met Quant Muller (bron breukregisters: AHA inv. nr. 3241).
OP 04-12-1718 maakt het echtpaar hun testament, ze zijn dan bijde ziek van lichaam, maar gezond van verstand. Tot hun erfgenamen benoemen ze hun kinderen:
-Jenneken Jansen, Wolter Jansen Smidt, Jannes Jansen Smidt, de kinderen van Derk Jansen Timmer en Berendjen Jansen Smidt genaamd Jan Derksen en Wolter Derksen (bron: Archief Schoutambt Vriezenveen, inv. nr. 2674) |
|